ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )

6

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )

« قل لا يعلم للغيب الا اللّه » يا آيه صريح ديگر « قل لَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ » و در عين حال در همان وقايع كه علم غيب را برسول اكرم بسته‌اند از قول و فعل آن بزرگوار اخبارى نقل شده كه علم غيب و معجزه را نقض و تكذيب نموده و خود پيغمبر آن را نفى فرموده و حتى در قبال اعتراض ياران و خردمندان از تصميم و عقيده خود منصرف شده و عقيده آنها را ترجيح داده مثلا در جنگ بدر در يك محل پرخطر اقامت فرمود يكى از ياران اعتراض كرد و پرسيد آيا انتخاب اين محل وحى منزل است كه كوركورانه اطاعت كنيم يا راى خود پيغمبر است فرمود : وحى نيست و بسته بتدبير و صلاح ديد شماست . معترض گفت : رخت بنديد و بجاى ديگر خالى از خطر برويد كه اين محل مخالف سياست جنگ است . بنابر اين همواره به اين آيه عمل مىكرد : « وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ » كه خود هرگز بدون مشورت و مصلحت اقدام نمىفرمود و در اين كتاب و تمام كتب تاريخ از اين حيث و از جهات ديگر تناقض و اختلاف مقرون باوهام و خرافات بسيار است و مترجم هر قدر توانا باشد حق تصرف در خوب و بد ندارد ولى اگر اشاره كند خيانت در امانت ترجمه نكرده و گاهى ما هم و لو با علامت استفهام يا تعجب اشاره مىكنيم و در بعضى اوقات هم مجملا توضيح مىدهيم مانند واقعه معراج كه با آب و تاب ذكر شده و خود پيغمبر آن را به صورت رؤيا و تخيل آورده و اين موضوع يكى از بزرگترين مباحث دين اسلام است كه با يك جمله يا اشاره در آن غور نمىشود و نمىتوان عوام را كه بر آن شاخ و برگ نهاده‌اند متقاعد نمود و در عين حال خارج از موضوع و وظيفه ترجمه است كه ما بايد آن را با صحت انجام دهيم نه با معتقدات خود . يكى از مباحث بسيار سودمند و عجيب و لذت بخش وقايع حقيقى و حوادث عبرت آور است كه نمىتوان آنها را بدون شرح و جلب توجه خواننده اهمال نمود . مثلا بزرگترين دشمن اسلام بهترين دوست مسلمين شده . عمر كه قصد قتل پيغمبر يا آزار آن بزرگوار يا باز داشتن مسلمين از آن دين مبين را داشت و در اندك مدتى خود در مقدمه